Posts in erzurum
BULUTLARIN ARASINDAKİ ŞEHİR: ERZURUM
çifte-minareli1.jpg

New York Times’ın 2011’de gidilecek 41 yer listesinde yer alan Erzurum’a gidiş yolunda çok heyecanlıydım. Yurtdışı ziyaretçileri bakımından çok popüler olmayan Erzurum'un, New York Times gibi dünyaca ünlü bir gazetenin listesine girmesi heyecanımın ana nedenlerinden biriydi. Bu nedenle Erzurum gezime dersime iyi çalışarak gittim. EREZULÜM ?

Günümüzde kullanılan Erzurum ismi  sanılanın aksine Erzurum’a giden askerlerin çok eziyet çekmesi ile ortaya çıkan ere-zulüm hikâyesinden gelmemiş. Erzurum ismi tarihte Rumların verdiği Erzen isminden sonra Selçuklular tarafından “Arzan al-Rum” şeklinde dönüşüme uğramış ve zamanla Erzurum'a dönüşmüş.

ALEKSANDR PUŞKİN - ERZURUM YOLCULUĞU

puşkin erzurum yolculuğu.jpg

Erzurum şehir merkezinde ilk gözüme çarpan şey çeşmelerin çokluğu oldu. Ünlü Rus şair Aleksandr Puşkin’in “Erzurum Yolculuğu” eserinde de bahsettiği gibi Erzurum’da sanki her yandan kaynaklar fışkırıyor ve neredeyse her yerde su kemerleri karşınıza çıkıyor. Her köşede karşıma çıkan tarihi çeşmelerin çoğu çalışır durumda. Meraklısı için, Puşkin kitabında Erzurum kalesini, evlerini, eğri büğrü sokaklarını, bol sayıda bulunan çeşmelerini, mezarlıklarını çok güzel betimliyor. Bugünün Erzurum'unu, Puşkin’in 180 yıl önce anlattığı Erzurum Yolculuğu'nda bulabilirsiniz.

ERZURUM'DA GEZİLECEK YERLER

Erzurum merkezinde ve şehri çevreleyen ilçelerde gezilmeye görülmeye değer birçok yer var. Tarihi yerler şehir merkezinde birbirine çok yakın bir biçimde konumlanmış ve genellikle Selçuklu ve Bizans döneminden kalma. Ben Erzurum çevresindeki Tortum şelalesi, meşhur Hasankale ilçesi ve kaplıcaları, Yedigöller gezilerini zaman kısıtlılığından dolayı bir sonraki geziye bıraktım. Şehir merkezindeki cazibe merkezlerini ise şöyle sıralayabilirim;

Çifte Minareli Medrese: Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubad’ın kızı Hüdavend Hatun tarafından, 1253 yılında yaptırılan medrese Erzurum’un bir nevi sembolü haline gelmiş. Çifte Minareli Medrese taç kapısı, kabartma süslemeleriyle Selçuklu tarzının en güzel örneklerinden biri ve Anadolu’nun en büyük sanat şaheserlerinden biri olarak gösteriliyor.

çifte minareli medrese
çifte minareli medrese

26 metre yüksekliğindeki renk renk çinilerle süslü minareleriyle Çifte Minareli Medreseden etkilenmemek mümkün değil. Erzurumlu rehberimin anlattığına göre medresenin paha biçilemeyen ustalık eseri kapısı Rus işgali sırasında sökülerek Leningrad Müzesine götürülmüş.

Rüstem Paşa Çarşısı: Sadece Erzurum’da ve Rusya’da çıkan Oltu taşından yapılan takı, teşbih ve süs eşyalarının satıldığı Rüstem Paşa Çarşısı 1544-1561 yılları arasında; Kanuni Sultan Süleyman’ın veziri Rüstem Paşa tarafından yapılmış.

taşhan rüstem paşa kervansarayı.JPG

Osmanlı döneminden kalma nadir eserlerden bir tanesi. Modern dizaynlardan klasik takılara Oltu Taşı’nın en güzel örneklerinin satıldığı bu çarşıda fiyatlar da oldukça uygun.

oltu tesbih
oltu tesbih
erzurum saat kulesi
erzurum saat kulesi

Erzurum Müze Müdürlüğü tahribatı azaltmak ve Kaleyi bir merkez haline getirmek için 2011’de teşhir ve tanzim çalışmalarına başlamış. Umarım Erzurum Kalesi restorasyon çalışmalarından sonra hak ettiği değeri görür.

Erzurum Evleri:  Erzurum evleri, şehrin merkezinde yer alan eski birkaç evin özel bir girişimci tarafından satın alınarak birleştirilmesi ile ortaya çıkmış. Eski Erzurum mimarisini görebileceğiniz bu evler Erzurum’un dört bir yanından eski eşyalar toplanarak nostaljik bir biçimde dekore edilmiş. Erzurum kültürünü temsil eden bu evlerde, evin merkezini tandır evi denilen kısım teşkil ediyor. Yani evler Tandır evinin merkez alınacağı şekilde planlanmış.

erzurum evleri
erzurum evleri

Bu tesiste evleri gezebilir, içeride Erzurum’a özgü güzel yemekleri yer sofrasında yiyebilir ve tarihi eşyaları inceleyebilirsiniz.

Ya da yukarı kısma çıkıp Erzurum kahvesi ya da kıtlama çay eşliğinde halk ozanlarından türkü ve şiirler dinleyebilirsiniz. Yani burası Erzurum kültürünü size yaşatmadan geri göndermeyecek bir mekân. Kendinizi turist gibi değil onların bir misafiri gibi hissedeceksiniz.

 

Atlama Kulesi: 2011’de Universiade 25. Dünya Üniversiteler Kış Oyunlarının gerçekleştiği Erzurum’da “Kiremitlik Tepe” bölgesinde; birisi 95, diğeri 125 metre olmak üzere 2 adet atlama kulesi inşa edilmiş. 125 metrelik kulenin en tepe noktasında bir de kafe var.

erzurum atlama kulesi
erzurum atlama kulesi

Buradan tüm Erzurum’u seyredebilir ve böyle heybetli, modern bir yapının Erzurum’a ne kadar yakıştığına şahit olabilirsiniz.

ERZURUM'DA YEME İÇME REHBERİ

Erzurum’un muhteşem lezzeti odun ateşinde pişen cağ kebabını herkes duymuştur. Bilmeyenler için Cağ kebabı önceden terbiye edilmiş etin yatık bir şiş üzerinde odun ateşi eşliğinde pişirilmesiyle hazırlanan enfes bir kebap türü. Kendisini yemeden Erzurum’dan dönmek olmaz. Gel Göre Cağ Kebap ve Koç Cağ Kebap  bu lezzeti tadabileceğiniz en doğru adresler

cağ kebabı
cağ kebabı

Tabiki Erzurum mutfağı Cağ Kebabından ibaret değil :) Erzurum'da bir başka gelenek de cağ kebabının üstüne Muammer Usta'nın kadayıf dolmasını yemek. İçi fındık veya cevizle doldurulan kadayıfların yumurtaya bulandıktan ve kızartıldıktan sonra şerbette beklemesiyle yapılan bu tatlı çok leziz ama diğer bütün güzel şeyler gibi biraz ağır.

erzurum kadayıf dolması.JPG

Okurken bile mideniz yanmaya başladıysa ve bu kadar ağır yemekler size göre değilse en güzel seçenek Erzurum'un meşhur çorbacılarına gitmek. Çorbacı deyip geçmeyin zira bu Erzurum yemek kültürünün önemli bir parçası. Sadece Erzurum'da bulabileceğiniz kesme aşı çorbası, aşotu çorbalarının yanı sıra bildiğimiz  çorbaları da Erzurum yorumuyla tadabilirsiniz.

ERZURUM'UN SİMGESİ: ÇİFT BAŞLI KARTAL

erzurum_ataturk_universitesi_girisi_ve_cift_basli_kartal
erzurum_ataturk_universitesi_girisi_ve_cift_basli_kartal

Erzurum’da meraklı gözlerin dikkatinden kaçmayacak bir diğer önemli detay ise çift başlı kartal sembolü. Yakutiye medresesinde işleme olarak kullanılmış olan çift başlı kartal Atatürk Üniversitesinin giriş kısmında da karşımıza çıkıyor. Vakit kaybetmeden anlamını araştırıyorum. Çift başlı kartal motifi Orta Asya Türklerinde koruyucu ruh olarak kabul edilirmiş. Anlıyorum ki Erzurum’u çift başlı kartal koruyor…

Maalesef ben çift başlı kartalın koruduğu bu güzel şehirde yalnızca 2 gün kalabildim. 2 gün merkezş gezmek için ideal fakat ilçeleri de gezmek ve Tortum Şelaleleri gibi gzüellikleri de görmek istiyorsanız siz mutlaka 3-4 gün ayrın derim